Kalça ekleminin normal gelişmemesi sonucu oluşan bir durumdur. Kalça yuvası ve uyluk kemiği uyumsuz şekilde gelişir. Gelişimsel kalça displazisi bebeklerde ve çocuklarda sık görülür. Kalça tam oturmadığı için eklem zamanla zayıflar. Erken teşhis edilmezse ileride yürüyüş bozukluklarına, ağrıya ve eklem sorunlarına yol açabilir. Tedavi, genellikle ortopedik cihazlar veya cerrahi yöntemlerle yapılır.
Gelişimsel Kalça Displazisi Belirtileri Nelerdir?
Bebeğin bacaklarını yanlara doğru açarken bir kısıtlılık ya da asimetri fark edilebilir. Bir bacak diğerine göre daha kısa görünebilir. Özellikle kalçadan dize kadar uzanan deri kıvrımlarında simetri farkı olabilir. Bebeğin kalçasında bir hareket sırasında tıklama ya da takılma hissi olabilir. Bebeklerde geç yürümeye başlama veya yürürken aksama görülebilir. Daha büyük çocuklarda aksama veya yürürken bir tarafta ağırlık verme eğilimi olabilir.
Gelişimsel kalça displazisi, bebek doğduktan sonra yapılan rutin kontrollerde fark edilir. Ancak, belirtiler bazen daha sonraki aylarda ortaya çıkabilir. Erken teşhis ve tedavi, bebeğin normal gelişimini desteklemek için çok önemlidir. Eğer belirtilerden herhangi biri gözleniyorsa bir çocuk doktoruna başvurulması önerilir.
Gelişimsel Kalça Displazisi Neden Olur?
Ailede kalça displazisi öyküsü varsa, bu durum bebekte de görülme olasılığını artırır. Bebek anne karnında makat gelişi gibi pozisyonlarda duruyorsa, kalçanın normal gelişimi etkilenir. Kız bebeklerde, erkeklere oranla gelişimsel kalça displazisi riski daha yüksektir. Bu, hormonal farklılıklara bağlanır. Özellikle makat gelişiyle doğan bebeklerde görülme sıklığı artar.
Aşırı sıkı ve kalçaları hareketsiz bırakacak şekilde kundaklama, kalça ekleminin normal gelişimini engeller. Anne karnındaki amniyon sıvısının az olması, bebeğin hareketlerini kısıtlayarak kalça gelişimini olumsuz etkileyebilir. Gelişimsel kalça displazisi, erken teşhis edildiğinde tedavi edilebilir bir durumdur. Tedavi edilmediğinde ise, kalıcı eklem sorunlarına ve yürüme zorluklarına yol açabilir.
Gelişimsel Kalça Displazisi Nasıl Teşhis Edilir?
Bebek doğduktan sonra rutin sağlık kontrollerinde doktor, bebeğin kalça eklemini kontrol eder. Özellikle ortolani ve barlow testleri uygulanır. Bu testlerle kalça eklemindeki gevşeklik ve yerinden çıkma riski tespit edilmeye çalışılır. Bebek 6 aylık olana kadar, ultrason kalça ekleminin görüntülenmesinde kullanılır. Ultrason, gelişimsel kalça displazisi tespitinde en güvenilir yöntemlerden biridir. Çünkü yumuşak dokuların detaylı incelenmesini sağlar. Bebeğin 6 aylık olmasından sonra röntgen çekimi yapılabilir. Bu yaşa kadar kemik yapıları henüz tam gelişmemiş olduğu için ultrason tercih edilir.
Ancak daha büyük bebeklerde röntgen daha doğru sonuçlar verebilir. Ailede öyküsü varsa bebek daha yakından takip edilir. Genetik bir yatkınlığa sahip olabileceğinden, bu tür durumlar teşhis sürecinde dikkate alınır. Kalça ekleminde sertlik, bir bacağın diğerinden kısa olması gibi belirtiler gözlemlenir. Bu tür fiziksel belirtiler teşhis için doktora başvurmayı gerektirir. Gelişimsel kalça displazisi erken teşhis edilip tedavi edilmelidir. .Çocuğun kalıcı sorunlar yaşamasını önlemek açısından büyük önem taşır.
Gelişimsel Kalça Displazisi Nasıl Tedavi Edilir?
Pavlik bandajı, yenidoğanlar ve 6 aya kadar olan bebeklerde yaygın olarak kullanılır. Kalçayı doğal bir pozisyonda tutarak eklemin normal gelişimini sağlar. Bandaj, birkaç hafta veya ay boyunca giyilir. Düzenli aralıklarla doktor tarafından kontrol edilir. Eğer pavlik bandajı işe yaramazsa veya teşhis daha geç konulursa (6-18 ay arası), kalça eklemi kapalı yöntemle yerine oturtulur. İşlem genel anestezi altında yapılır ve işlem sonrası kalça alçısı uygulanarak kalça eklemi stabilize edilir.
Kapalı redüksiyonun başarılı olmadığı veya çocuk daha büyük olduğunda (genellikle 18 aydan büyük) açık cerrahi gerekebilir. Kalça eklemi açılarak, eklem yerine oturtulur ve gerekli görülen diğer müdahaleler yapılır. Ameliyat sonrası alçı ya da ortez kullanılabilir. Cerrahi müdahale sonrasında eklem hareketliliği ve kas kuvvetini artırmak için fizik tedavi uygulanır. Tedavi planı çocuğun yaşına, gelişimsel kalça displazisi ciddiyetine göre doktor tarafından belirlenir. Erken tanı ve tedavi, normal eklem fonksiyonlarının geri kazanılmasında çok önemlidir.
