Omuriliğin doğum öncesi anormal gelişimidir. Sinir iletimini etkileyerek hareket ve his kaybına yol açabilir. Spina bifida en yaygın türüdür. Omurilik gelişim bozukluğu yaşanmasına genetik ve çevresel faktörler sebep olabilir. Farklı şiddetlerde görülebilir. Hafif vakalar belirti vermezken, ağır durumlar felce neden olabilir. Erken tanı ve tedavi önemlidir. Cerrahi ve fizik tedavi ile kontrol altına alınabilir.
Omurilik Gelişim Bozukluğu Belirtileri Nelerdir?
Çocuklarda normal motor becerilerin gelişmemesi, örneğin emekleme, yürüme veya oturma gibi gelişimsel aşamalarda gecikme olur. Kaslarda güçsüzlük veya hareket zorluğu görülebilir. Bu durum, bacaklarda veya kolların herhangi bir bölümünde olabilir. Sıcak, soğuk veya ağrıya karşı duyarlılık kaybı olabilir. Genellikle etkilenen bölge vücutta his kaybı veya anormal duyulara yol açar.
Omurilik bozuklukları, idrar ve dışkı kontrolünü etkileyebilir. Bu da idrar kaçırma veya kabızlık gibi sorunlara neden olabilir. Çocuklar veya yetişkinlerde normal yürüyüş hareketleri zorlaşabilir veya anormal olur. Omurilikteki sinirlerin etkilenmesi, vücutta ağrıya yol açabilir. Bu ağrı genellikle sırt veya bacaklarda yoğunlaşır.
Omurilik gelişim bozukluğu, kişinin duruşunu etkileyebilir. Sırt eğriliği (skolyoz) veya bacaklarda eğrilik gibi durumlar gelişebilir. Koordinasyon bozuklukları, denge kaybı ve reflekslerde anormallikler görülebilir. Bu belirtiler, her bireyde farklı şekilde ve farklı şiddetlerde görülebilir. Erken tanı ve tedavi, bozukluğun etkilerini azaltmak için çok önemlidir.
Omurilik Gelişim Bozukluğu Neden Olur?
Genetik mutasyonlardan kaynaklanabilir. Ailelerde görülen genetik hastalıklar, omurilikte gelişimsel anomalilere yol açabilir. Hamilelik sırasında anne adayının yeterli miktarda folik asit almaması, bebeğin omuriliğinin sağlıklı gelişmesini engeller. Folik asit eksikliği, nöral tüp defektleri gibi omurilikle ilgili sorunlara yol açabilir. Gebelik döneminde anne adayının geçirdiği enfeksiyonlar, bebekte omurilik gelişim bozukluğu yaşanmasına neden olur.
Özellikle, kabakulak, kızamıkçık gibi enfeksiyonlar risk faktörü oluşturabilir. Kimyasal maddelere maruz kalmak, alkol kullanımı gibi çevresel faktörler, sebepler arasında yer alır. Gebelik sırasında annenin yeterli vitamin ve mineral alımını sağlamaması, yol açar. Hamilelik döneminde meydana gelen fiziksel travmalar, omurilik gelişimini olumsuz etkiler. Bu nedenler, omurilik gelişim bozukluğu yaşanmasına yol açabilen bazı faktörlerdir. Ancak her durumda belirli bir neden tespit edilemeyebilir.
Omurilik Gelişim Bozukluğu Nasıl Tedavi Edilir?
Genellikle doğuştan gelir ve bazen cerrahi müdahale ile tedavi edilebilir. Örneğin, spina bifida gibi durumlarda omurilik üzerindeki baskıyı azaltmak amacıyla cerrahi işlem yapılır. Ancak cerrahi müdahaleler, her zaman başarı garantisi vermez. Tedaviye yönelik beklentiler kişiye göre farklılık gösterir. Bu durumu yaşayan bireylerde, iskelet sistemini güçlendirmek amacıyla fiziksel terapi uygulanır. Bu terapi, dengeyi geliştirmeye, kas kuvvetini artırmaya yardımcı olabilir. Ayrıca, postür (duruş) bozuklukları ve kas zayıflığı gibi sorunları da ele alır.
Bazen, ağrı, kas spazmları veya nörolojik belirtileri yönetmek için ilaçlar önerilebilir. Kas gevşetici ilaçlar, ağrı kesiciler veya nörolojik ilaçlar tedavi sürecinin bir parçası olabilir. İlaç tedavisi, semptomları hafifletmeye yönelik olur. Omurilik gelişim bozukluğu temel nedenini tedavi etmez. Tedavi, erken müdahale ile daha etkili olabilir. Erken dönem rehabilitasyon programı, çocukların motor becerilerini geliştirmelerine yardımcı olur. Bu, erken teşhisle başlanan terapi ve rehabilitasyon sayesinde ilerleyen yaşlarda daha iyi bir yaşam kalitesi sağlanır.
Bireyler için özel destek cihazları ve yardımcı teknolojiler kullanılabilir. Bunlar arasında tekerlekli sandalyeler, yürüteçler, protezler ve diğer ortopedik yardımcılar yer alabilir. Bu cihazlar, hareketliliği artırmaya ve hastaların günlük yaşam aktivitelerini daha bağımsız bir şekilde gerçekleştirmelerine yardımcı olur. Omurilik gelişim bozukluğu olan bireyler, fiziksel engellerin yanı sıra psikolojik zorluklarla da karşılaşabilir. Bu nedenle psikolojik destek, aile danışmanlığı ve sosyal destek grupları da tedavi sürecinin önemli bir parçasıdır. Psiko-sosyal destek, hastaların hastalıkla baş etme süreçlerini iyileştirebilir.
Sonuç
Tedavi, kişiye özgü bir yaklaşımla yapılmalıdır. Erken tanı ve tedavi ile hastalar, yaşam kalitesini artırabilir. Komplikasyonları en aza indirebilir. Tedavi süreci, multidisipliner bir ekip tarafından yürütülmelidir. Her aşamada hasta bireysel ihtiyaçlarına göre yönlendirilmelidir.
