Omuriliğin ve omurga yapılarının doğuştan kapanmaması sonucu oluşan bir doğumsal anomalidir. Latince “bifida” yani “bölünmüş” anlamına gelen bu hastalık, omurganın tam kapanmadığı bir yapısal bozukluk olarak tanımlanır. Spina bifida nedir? Genellikle gebeliğin ilk aylarında, omuriliğin gelişimi sırasında ortaya çıkar. Omurga yapısında boşluk ya da açıklıkla karakterize edilir.
Spina Bifida Neden Olur?
Omurga ve omuriliğin doğumsal gelişim kusuru sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır. Bu durum, embriyonik dönemde sinir tüpünün kapanmaması nedeniyle meydana gelir.
Normalde hamileliğin ilk haftalarında sinir tüpü kapanarak omuriliği ve omurga yapısını oluşturur. Ancak bu durumda sinir tüpü tam olarak kapanmaz. Omurilik, omurga kemiklerinin koruması dışında kalabilir. Bu durum doğumdan itibaren bazı fiziksel ve nörolojik problemlere yol açabilir.
Oluşumunda birçok faktör etkili olabilir. Genetik yatkınlık önemli bir risk faktörüdür. Ailede bu rahatsızlık veya diğer sinir tüpü kusurlarının varlığı, bebeğin bu durumu yaşama riskini artırır. Ancak genetik faktörler tek başına yeterli değildir; çevresel faktörler de etkili olur.
Özellikle hamilelik döneminde folik asit eksikliği önemli bir risk faktörü olarak kabul edilir. Folik asit, sinir tüpünün sağlıklı kapanmasını destekler ve eksikliği sinir tüpü kusurlarına yol açabilir.
Hamilelik sırasında annenin sigara veya alkol tüketimi, diyabet gibi bazı sağlık sorunları ve bazı ilaçların kullanımı riski artırır. Ayrıca hamilelik sırasında annenin maruz kaldığı radyasyon veya toksik kimyasallar risk faktörüdür.
Kesin nedeni tam olarak belirlenemektedir. Ancak genetik ve çevresel faktörlerin bir kombinasyonu olarak düşünülebilir. Özellikle planlı gebeliklerde folik asit desteği almak, riskin azaltılmasında rol oynar. Bu nedenle, doktor tavsiyesine göre folik asit desteği almaları önerilir.
Spina Bifida Belirtileri Nelerdir?
Spina bifida, omurga ve omuriliğin gelişiminde doğuştan gelen bir kusurdur. Belirtileri genellikle türüne ve omuriliğin etkilenme derecesine bağlı olarak değişir. En yaygın türleri arasında okkülta, meningosel ve miyelomeningosel bulunur. Bu türler arasındaki farklar, belirtilerin şiddetini ve çeşitliliğini belirler.
Okkülta, en hafif form olarak kabul edilir. Genellikle belirgin bir belirtiye neden olmaz. Birçok bireyde tesadüfen tespit edilir. Ciltte belirgin olmayan hafif bir çıkıntı, cilt renginde değişiklik, tüylenme veya bir çukurluk olabilir. Bu durum çoğunlukla bireyde nörolojik sorun yaratmaz.
Meningosel, daha nadir görülen bir formdur. Omurga kemikleri arasındaki açıklıkta omuriliği çevreleyen zarların çıkıntı yapmasıyla oluşur. Bu durumda cilt altında sıvı dolu bir kese belirir. Meningosel, genellikle cerrahi müdahaleyle düzeltilebilir. Nörolojik hasar riski daha düşüktür.
Miyelomeningosel, en ağır formudur ve belirgin belirtilerle seyreder. Omurilik ve sinirler, omurgadaki açıklıktan dışarı çıkıntı yapar ve cilt altında sıvı dolu bir kese şeklinde görülür. Bu tür, doğumdan itibaren ciddi nörolojik sorunlara yol açabilir.
Miyelomeningosel vakalarında yürüme zorluğu, mesane ve bağırsak fonksiyonlarında bozulma, bacaklarda his kaybı görülür. Hidrosefali (beyinde sıvı birikmesi) de miyelomeningosel ile sık görülen bir sorundur.
Erken teşhisi ve uygun tedavi yöntemleri ile belirtilerin şiddeti kontrol altına alınabilir. Bu yüzden, hamilelik döneminde yapılan rutin ultrasonlar ve doğumdan sonra nörolojik muayeneler büyük önem taşır.
Spina Bifida Nedir? Çeşitleri Nelerdir?
Spina bifida, omurga ve omuriliğin doğumsal gelişim bozukluğundan kaynaklanan bir rahatsızlıktır. Sinir tüpünün kapanması sırasında meydana gelen bu kusur, omurganın bazı bölümlerinin tam olarak kapanmaması sonucu oluşur. Üç ana türde sınıflandırılır: okkülta, meningosel ve miyelomeningosel.
Okkülta, en hafif form olarak bilinir. Omurga kemikleri arasında hafif açıklık bulunur. Ancak omurilik ve sinirler genellikle etkilenmez. Çoğu insan bu durumu fark etmez; belirgin belirtiler vermediği için tesadüfen teşhis edilir. Cilt yüzeyinde tüylenme, cilt renginde değişiklik veya hafif bir çukurluk gibi küçük işaretler görülebilir.
Meningosel, omurgadaki açıklıktan omuriliği çevreleyen zarlar dışarı çıkar. Cilt altında sıvı dolu bir kese şeklinde gözle görülür hale gelir. Meningosel vakalarında omurilik genellikle zarar görmez. Bu nedenle nörolojik sorunlar daha nadir yaşanır ve cerrahi müdahale ile düzeltilebilir.
Miyelomeningosel, en ciddi formudur. Omurilik ve sinirler omurga açıklığından dışarı çıkarak bir kese oluşturur. Bu durum omuriliğin doğrudan zarar görmesine neden olur. Hidrosefali (beyinde sıvı birikimi), yürüme zorluğu gibi ciddi nörolojik sorunlara yol açabilir. Ayrıca, mesane ve bağırsak kontrolünde bozukluklar da görülebilir.
Spina bifida nedir? doğum öncesi ultrason ve testlerle teşhis edilebilir. Çeşidine ve şiddetine göre uygun tedavi yöntemleriyle yönetilmeye çalışılır. Erken tanı, hastaların yaşam kalitesini artırmada önemli bir role sahiptir.
